Hoe biologische landbouw verdorring tegengaat op een Limburgse zandgrond
Droge zomers en lange periodes zonder regen worden steeds meer de norm. Toch is de ene bodem (klei en leem) veel beter bestand tegen hitte dan de andere (zand). Het geheim van een sponsachtige, veerkrachtige aarde ligt in biologische landbouw. Door te boeren mét de natuur in plaats van ertegenin, bouwen we aan een bodem die water vasthoudt als het droog is en overtollig water opneemt bij hevige regenval.
Het probleem van Limburgse zandgrond bij droogte
Onze boerderij ligt op typisch Limburgse zandgrond. Zandkorrels zijn groot en grof vergeleken met klei of leem. Dit heeft één groot voordeel: de bodem warmt snel op in het voorjaar en is makkelijk te bewerken.
Het grote nadeel? Zand heeft van nature nauwelijks een sponswerking. Regenwater sijpelt er razendsnel doorheen naar het diepe grondwater, waardoor de bovenste laag (waar de plantenwortels zitten) snel uitdroogt. Tijdens hete zomerweken verandert onbewerkte zandgrond al snel in een stoffige, droge vlakte waarin gewassen moeite hebben om te overleven.
Onze eigen landbouwgrond
Gelukkig hebben we gemerkt dat bij ons wél vocht vastgehouden wordt in de diepere laag. Bovenaan vind je fijne zandgrond, maar na 10 cm wordt de grond steviger en wordt er meer vocht vastgehouden.
Dat is goed nieuws voor planten die al een tijdje in de grond staan, maar voor zaailingen of vers plantgoed is dat een probleem, als die geen water of onvoldoende water krijgen overleven ze het niet of gaan ze meteen over naar het aanmaken van bloemen om hun nageslacht te verzekeren.
Op de foto zie je links het veld met groenbemester en rechts is deze al een stuk ingewerkt.
Hoe wij biologisch bouwen aan een vochtige, vruchtbare bodem
Om de Limburgse zandgrond toch te veranderen in een spons, passen we specifieke biologische technieken toe die de bodemstructuur van binnenuit versterken:
Toevoeging van organische stof
Door compost te gebruiken, en plantresten ter plekke te laten composteren verhogen we het gehalte aan organische stof. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat elke stijging van 1% organische stof ervoor zorgt dat een hectare grond tot 150.000 liter extra water kan vasthouden. Maar het kan 10 tot 20 jaar duren voordat je dit bereikt omdat je die organische stof ook gebruikt en nodig hebt voor het telen van de gewassen. Je moet dus meer organische stof opbouwen dan je er verbruikt zonder dat je aan overbemesting doet, want dat is ook niet goed voor plant en bodem.
Groenbemesters en bedekte bodem
We laten de aarde zelden kaal achter. Groenbemesters (zoals klaver of rogge) beschermt de bodem tegen felle zon. Dit voorkomt verdamping en houdt de grond koel. Bovendien zorgt het voor extra voedingstoffen en bodemleven.
Geen kunstmest = diepere wortels
Omdat we geen snelle kunstmest toedienen, moeten onze groenten zelf op zoek naar voedingsstoffen. Hierdoor maken ze een dieper en sterker wortelstelsel aan, waarmee ze water uit diepere bodemlagen kunnen opnemen.
Stimuleren van het bodemleven
Zonder chemische bestrijdingsmiddelen floreert het ondergrondse leven. Wormen graven gangen die de waterinfiltratie tot 2 keer sneller maken, terwijl nuttige mycorrhiza-schimmels een netwerk vormen dat wortels helpt om zelfs het kleinste beetje vocht op te nemen.
Steun een gezonde bodem en geniet van verse groenten
Door te kiezen voor biologische groenten kies je niet alleen voor smaakvolle en onbespoten voeding, maar investeer je ook direct in het herstel van onze lokale bodem en natuur.
Wil jij onze werking en een gezond bodemleven steunen?
Boer Steve van bioboerderij Rauwe Kost in Hechtel-Eksel. “Mijn visie is simpel: ik wil de verbinding tussen mens en land herstellen door groenten te kweken die barsten van smaak, met respect voor de natuur en bodem.”
